W kotle dolnego spalania rozpalaj od dołu, bezpośrednio przy palniku, a paliwo dokładaj wyłącznie na żar. Nie stosuj rozpalania od góry, ponieważ jest to metoda przeznaczona dla innych konstrukcji kotłów.
Czy na pewno masz kocioł dolnego spalania?
Sprawdź drogę spalin, a nie tylko nazwę urządzenia. W prawdziwym kotle dolnego spalania jedyny wylot spalin z komory zasypowej znajduje się na dole, przy ruszcie i palniku. Jeśli kocioł ma także stały wylot u góry, jego sposób pracy nie odpowiada typowej konstrukcji DS. Górny kanał może występować jako zamykana klapka krótkiego obiegu, używana podczas rozpalania i dokładania.
W kotle górnego spalania sprawdza się rozpalanie od góry. W kotle dolnego spalania obowiązuje odwrotna zasada: ogień powinien znajdować się przy palniku, a gazy z podgrzewanego paliwa muszą przechodzić przez żar w kierunku wylotu spalin.
Jak rozpalić kocioł dolnego spalania?
Rozpałka ustawiona na środku rusztu często powoduje zadymienie i gaśnięcie ognia. Gorące spaliny unoszą się wtedy w górę komory zasypowej, zamiast od razu trafić do palnika. Nie uruchamia się prawidłowy ciąg kominowy, a komora wypełnia się dymem.
Rozpalanie wykonaj w następującej kolejności:
- Oczyść ruszt z nadmiaru popiołu i sprawdź, czy kanał spalinowy oraz komin mają drożny przepływ.
- Umieść rozpałkę i niewielką ilość suchego paliwa jak najbliżej palnika, zwykle z tyłu rusztu, zgodnie z instrukcją konkretnego kotła.
- Otwórz dopływ powietrza potrzebny do rozpalania. Jeśli kocioł ma klapkę krótkiego obiegu, otwórz ją na czas rozpalania.
- Podpal rozpałkę i poczekaj, aż płomień zacznie stabilnie kierować się do palnika, a ciąg kominowy wyraźnie się uruchomi.
- Stopniowo dodawaj paliwo do płonącej porcji. Nie zasypuj od razu całego rusztu świeżym opałem.
- Gdy rozpalony żar zasłoni cały wylot pod przegrodą, zasyp komorę paliwem zgodnie z jej pojemnością i instrukcją producenta.
Przed pełnym zasypaniem upewnij się, że paliwo nie zasypie bezpośrednio płomienia. Jeśli świeży opał przykryje zbyt małą warstwę żaru, kocioł może przez pewien czas dymić albo się wygasić.
Jak dokładać paliwo i obsługiwać kocioł?
Kocioł dolnego spalania najlepiej pracuje wtedy, gdy żar pozostaje przy palniku. Nie czekaj, aż całkowicie zniknie albo opadnie poniżej przegrody. W takim momencie świeże paliwo może zacząć intensywnie wydzielać gazy, a po otwarciu drzwiczek powstaje ryzyko gwałtownego zapłonu lub cofnięcia dymu.
Jeśli urządzenie ma klapkę krótkiego obiegu, otwórz ją przed uchyleniem drzwiczek zasypowych. Gazy zostaną skierowane krótszą drogą do komina. Po zakończeniu dokładania klapkę trzeba zamknąć, aby spaliny ponownie płynęły przez wymiennik.
Przed otwarciem drzwiczek zasypowych sprawdź kolejno:
- Czy klapka krótkiego obiegu jest otwarta, jeśli kocioł ją posiada.
- Czy drzwiczki zostały najpierw lekko rozszczelnione, a nie gwałtownie otwarte.
- Czy żar znajduje się przy palniku i nie opadł poniżej przegrody.
- Czy w kotłowni nie pojawia się dym i czy ciąg kominowy działa prawidłowo.
Drzwiczki uchylaj powoli. Odczekaj chwilę, aż dym zostanie zassany do kanału spalinowego, dopiero potem otwórz je szerzej. Po dołożeniu warto przerusztować paliwo zgodnie z konstrukcją rusztu i usuwać popiół tak, aby nie blokował dopływu powietrza.
Gwałtowne otwarcie drzwiczek przy zadymionej komorze może doprowadzić do zapłonu nagromadzonych gazów i cofnięcia dymu do kotłowni.
Dlaczego powietrze wtórne ma znaczenie?
Powietrze wtórne dopala gazy uwalniane z paliwa w strefie palnika. W kotle dolnego spalania powinno być dostępne przez cały cykl pracy, o ile konstrukcja urządzenia przewiduje jego regulację. Wloty znajdują się zwykle z boku kotła, w pobliżu palnika. Ustawienie dobiera się do rodzaju i jakości paliwa, a po zmianie opału może być konieczna korekta.
Nie należy całkowicie zamykać tego dopływu tylko po to, aby spowolnić spalanie. Niedobór powietrza wtórnego sprzyja powstawaniu sadzy i widocznego dymu. O prawidłowej regulacji świadczą przede wszystkim efekty pracy:
| Parametr | Spalanie poprawne | Spalanie nieprawidłowe |
| Dym z komina | Brak widocznego dymu podczas stabilnej pracy | Gęsty, ciemny dym lub okresowe zadymienie |
| Wymiennik | Niewielka ilość jasnego osadu | Dużo czarnej sadzy i szybko narastające zabrudzenia |
| Komora zasypowa | Możliwa smoła na chłodnych ściankach | Smoła i dym w kanałach spalinowych lub kominie |
Co zrobić, gdy kocioł dymi lub smołuje?
Cienka warstwa smoły w komorze zasypowej często wynika z kondensacji. Gorące gazy z podgrzewanego paliwa unoszą się ku górze i trafiają na chłodzone wodą ścianki, na których osadza się kondensat. Niepokojące jest przenoszenie smoły i sadzy do wymiennika oraz komina.
Najczęstsze przyczyny problemów to:
- Rozpałka ułożona na środku rusztu zamiast przy palniku.
- Dokładanie paliwa na zbyt małą ilość żaru.
- Zamknięte lub źle ustawione powietrze wtórne.
- Mokre, niepasujące albo silnie spiekające się paliwo.
- Słaby ciąg kominowy, szczególnie przy ciepłej pogodzie.
Jeżeli mimo poprawnego rozpalania kocioł stale dymi do kotłowni, nie kontynuuj prób na siłę. Sprawdź drożność przewodu kominowego, wentylację kotłowni i stan urządzenia. W razie wątpliwości potrzebna jest kontrola kominiarska lub pomoc instalatora.
Najważniejsza zasada jest prosta: utrzymuj żar przy palniku, dokładaj na żar i zapewnij stały dopływ powietrza wtórnego.
