Gont to mały element pokrycia dachowego lub elewacyjnego, układany warstwowo, zwykle na zakładkę. W praktyce nazwa oznacza przede wszystkim dwa różne produkty: tradycyjny gont drewniany oraz współczesny gont bitumiczny, wykonany na bazie asfaltu i wzmocniony włókniną szklaną.
Co to jest gont?
Gont przypomina niewielką deszczułkę lub elastyczną płytkę. Kolejne elementy zachodzą na siebie, tworząc szczelne pokrycie chroniące budynek przed opadami i wiatrem. Stosuje się go głównie na dachach skośnych, ale gont drewniany może być także wykorzystywany na elewacjach.
Nie należy utożsamiać gontu z dachówką ceramiczną. Dachówka jest sztywnym elementem wykonanym najczęściej z wypalanej gliny, natomiast gont może być drewniany, bitumiczny lub wykonany z innych materiałów. W polskich składach budowlanych określenie „gont” najczęściej odnosi się właśnie do wersji drewnianej albo bitumicznej.
Gont drewniany i bitumiczny – czym się różnią?
Gont drewniany powstaje z naturalnych deszczułek, zwykle z drewna iglastego. Tradycyjny gont łupany uzyskuje się przez promieniste rozszczepienie kawałka drewna, dzięki czemu włókna pozostają mniej naruszone. Gonty mogą mieć około 7–14 cm szerokości i 60–70 cm długości. Spotyka się także gont cięty, produkowany z desek za pomocą piły. Jest łatwiejszy do wykonania, ale przecięcie włókien może obniżać jego odporność.
Gont bitumiczny, nazywany również asfaltowym lub papowym, nie jest drewnianą deszczułką. To lekki materiał z rdzeniem z włókniny szklanej zatopionej w masie bitumicznej. Zewnętrzną warstwę stanowi najczęściej posypka mineralna, która chroni powierzchnię i nadaje jej kolor oraz fakturę. Elementy mają kształty przypominające klasyczny gont, dachówkę albo łupek.
| Cecha | Gont drewniany | Gont bitumiczny |
|---|---|---|
| Materiał | Naturalne drewno, najczęściej iglaste | Bitum, włóknina szklana i posypka mineralna |
| Montaż | Wymaga doświadczenia cieśli lub dekarza | Układany na równym, sztywnym podłożu, zwykle z użyciem gwoździ i warstwy samoprzylepnej |
| Konserwacja | Wymaga impregnacji i kontroli przed wilgocią, mchem oraz porostami | Zwykle ogranicza się do przeglądów i usuwania zanieczyszczeń |
| Estetyka | Naturalna, tradycyjna i zmieniająca się z czasem | Dostępna w wielu kolorach, kształtach i wzorach |
| Cena | Wyższa przy ręcznie wykonywanym gontcie łupanym | Zwykle bardziej ekonomiczny, choć cena zależy od konstrukcji i klasy produktu |
Trwałość obu rozwiązań zależy od jakości materiału, nachylenia dachu, wentylacji, warunków atmosferycznych i dokładności wykonania. Gont drewniany wymaga regularnej ochrony przed wilgocią. W przypadku bitumu ważne są właściwe podłoże, szczelne obróbki i montaż zgodny z zaleceniami producenta. Nie należy traktować podawanych przez producentów okresów użytkowania jako gwarantowanej żywotności każdego dachu.
Zalety i wady gontów
Gonty mają cechy, które sprawdzają się szczególnie na lekkich i złożonych połaciach dachowych. Najważniejsze korzyści to:
- Niewielka masa – pokrycie nie obciąża konstrukcji tak jak ciężkie materiały mineralne.
- Elastyczność gontu bitumicznego – ułatwia krycie dachów z załamaniami i bardziej złożoną geometrią.
- Duży wybór wyglądu – od naturalnej faktury drewna po wzory imitujące łupek lub dachówkę.
- Estetyczne dopasowanie – gont może podkreślić zarówno rustykalny, jak i prostszy, współczesny charakter budynku.
Przed wyborem trzeba uwzględnić także ograniczenia tych materiałów:
- Gont drewniany wymaga impregnacji oraz okresowej kontroli stanu powierzchni.
- Jakość i trwałość gontu bitumicznego zależą od jego konstrukcji, podłoża i poprawnego montażu.
- Na dachu o skomplikowanych załamaniach potrzebna jest doświadczona ekipa, szczególnie przy wykonywaniu koszy dachowych.
- Gont nie zawsze będzie dobrym wyborem dla dachu o niewystarczającym spadku lub słabej wentylacji.
Gdzie stosuje się gont?
Gont drewniany pasuje do domów w stylu góralskim, rustykalnym, wiejskim i alpejskim. Stosuje się go także na altanach, domkach letniskowych, karczmach oraz budynkach, w których ważne jest naturalne wykończenie. Może pokrywać nie tylko dach, lecz także wybrane fragmenty elewacji.
Gont bitumiczny częściej wybiera się do domów jednorodzinnych, garaży, altan i budynków gospodarczych. Jest przydatny na dachach o wielu połaciach, ponieważ można go łatwo docinać i dopasowywać do kształtu powierzchni. Dzięki różnorodności kolorów sprawdza się zarówno w projektach tradycyjnych, jak i nowoczesnych.
W składzie budowlanym warto od razu doprecyzować, czy chodzi o gont drewniany, czy o gont bitumiczny. Pierwszy wybiera się głównie ze względu na naturalny wygląd i tradycyjny charakter, drugi zaś wtedy, gdy liczą się lekkość, prostszy montaż i ograniczona konserwacja.
