Rozwój firmy często zaczyna się od braku miejsca. Magazyn przestaje mieścić towar, produkcja wymaga dodatkowej przestrzeni, a zaplecze nie nadąża za rosnącą liczbą pracowników. Zamiast przenosić działalność, wielu inwestorów decyduje się na rozbudowę istniejącej hali. Konstrukcje stalowe pozwalają sprawnie powiększyć obiekt, często bez konieczności wstrzymywania pracy zakładu. Bardzo ważne jest jednak odpowiednie zaplanowanie robót i montażu, dlatego warto korzystać z doświadczenia wykonawców takich jak Craft Construction, którzy łączą projektowanie z realizacją konstrukcji stalowych.
Rozbudowa nie zawsze jest jednak najlepszym wyborem. W niektórych przypadkach budowa nowego obiektu lub zmiana lokalizacji okażą się korzystniejsze. Poniżej wyjaśniamy, kiedy rozbudowa hali stalowej się opłaca, jak ją przygotować i co zrobić, żeby prace budowlane nie zatrzymały bieżącej działalności.
Kiedy rozbudowa hali się opłaca?
Rozbudowa ma przewagę nad nowym budynkiem przede wszystkim wtedy, gdy firma może wykorzystać to, co już ma. Wspólna ściana, istniejące przyłącza, drogi wewnętrzne, place manewrowe i zaplecze socjalne obniżają koszt każdego nowego metra kwadratowego. Dodatkowym atutem jest to, że cała działalność pozostaje w jednym miejscu, a pracownicy i klienci nie muszą przyzwyczajać się do nowej lokalizacji.
Rozbudowa opłaca się zazwyczaj, gdy:
• na działce jest rezerwa terenu, a plan miejscowy pozwala na zwiększenie powierzchni zabudowy;
• istniejąca konstrukcja jest w dobrym stanie technicznym i ma udokumentowane parametry;
• nowa część będzie pełnić podobną funkcję jak istniejąca hala lub bezpośrednio z nią współpracować;
• przyłącza energii, wody i kanalizacji mają zapas mocy lub można je łatwo zwiększyć;
• przeniesienie działalności oznaczałoby długi przestój, utratę klientów lub kosztowną relokację maszyn.
Kiedy lepiej postawić nowy obiekt?
Są sytuacje, w których rozbudowa przestaje być ekonomiczna. Dzieje się tak, gdy na działce brakuje miejsca albo plan miejscowy ogranicza wskaźnik zabudowy. Problemem bywa też stan istniejącej hali. Jeśli konstrukcja jest silnie skorodowana, nie spełnia dzisiejszych wymagań dotyczących obciążeń lub izolacyjności, koszt jej dostosowania może przewyższyć korzyści.
Rozbudowa traci sens również wtedy, gdy nowa przestrzeń ma zupełnie inne wymagania niż istniejąca. Wysoka hala z suwnicą, chłodnia czy obiekt o podwyższonych wymaganiach sanitarnych często lepiej funkcjonują jako osobny budynek niż jako przedłużenie starego magazynu.
Od czego zacząć – ocena istniejącej hali
Pierwszym krokiem jest rzetelna ocena obiektu, który ma zostać rozbudowany. Potrzebna jest dokumentacja projektowa i powykonawcza, a jeśli jej brakuje, inwentaryzacja konstrukcji. Na tej podstawie projektant sprawdza wymiary elementów, rozstaw słupów, sposób posadowienia oraz parametry przyjęte w pierwotnych obliczeniach.
Równie ważna jest ocena stanu technicznego: korozji, połączeń, pokrycia dachu i obudowy ścian. W wielu przypadkach wykonuje się ekspertyzę techniczną, która określa, czy istniejąca konstrukcja przeniesie dodatkowe obciążenia i czy wymaga wzmocnień. To etap, na którym nie warto oszczędzać. Od jego wyniku zależy cała koncepcja rozbudowy.
W jakim kierunku rozbudować halę?
Sposób rozbudowy zależy od kształtu działki, układu istniejącej hali i organizacji pracy w środku. Najczęściej stosuje się kilka rozwiązań.
Wydłużenie hali polega na dodaniu kolejnych pól wzdłuż osi obiektu. To zwykle najprostszy wariant, bo nowa część powiela przekrój istniejącej konstrukcji, a ściana szczytowa zostaje zdemontowana lub przeniesiona. Jeśli hala była od początku projektowana z myślą o rozbudowie, ściana szczytowa może być przygotowana do łatwego demontażu.
Poszerzenie, czyli dobudowa kolejnej nawy wzdłuż ściany bocznej, daje dużą dodatkową powierzchnię, ale wymaga starannego rozwiązania styku dachów i odwodnienia. Dobudowa przybudówki pozwala z kolei dodać część biurową, socjalną lub techniczną bez ingerencji w główną przestrzeń hali.
Alternatywą dla rozbudowy na zewnątrz może być antresola wewnątrz istniejącego obiektu. Sprawdza się tam, gdzie hala jest wystarczająco wysoka, a potrzebna jest dodatkowa powierzchnia magazynowa lub biurowa bez zwiększania powierzchni zabudowy.
Połączenie starej i nowej konstrukcji
Styk istniejącej hali z nową częścią to najbardziej wymagające miejsce całej inwestycji. Projektant musi zdecydować, czy obie konstrukcje będą ze sobą połączone, czy oddzielone dylatacją. W praktyce bardzo często stosuje się niezależną konstrukcję nowej części, z własnymi słupami przy ścianie istniejącej hali. Pozwala to uniknąć przenoszenia dodatkowych obciążeń na stare elementy i ogranicza ryzyko nierównomiernego osiadania.
Szczególną uwagę trzeba zwrócić na fundamenty. Nowe stopy fundamentowe wykonywane tuż przy istniejących nie mogą naruszyć ich posadowienia. Jeśli nowa część jest wyższa niż istniejąca, na niższym dachu mogą tworzyć się zaspy śnieżne, które należy uwzględnić w obliczeniach starej konstrukcji.
Formalności przy rozbudowie hali
W rozumieniu Prawa budowlanego rozbudowa jest rodzajem budowy. Oznacza to, że w większości przypadków wymaga pozwolenia na budowę, a projekt musi być zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy. Trzeba sprawdzić przede wszystkim dopuszczalną powierzchnię zabudowy, udział powierzchni biologicznie czynnej, wysokość i linie zabudowy.
Rozbudowa wpływa też na bezpieczeństwo pożarowe. Większa powierzchnia może przekroczyć dopuszczalną wielkość strefy pożarowej, co oznacza konieczność wykonania ściany oddzielenia pożarowego, zmiany dróg ewakuacyjnych lub dodatkowych instalacji. Dlatego projekt warto od początku uzgadniać z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Jak zaplanować rozbudowę bez przestoju firmy?
Najważniejsza zasada brzmi: jak najwięcej prac wykonać, zanim nowa część zostanie połączona z istniejącą. Konstrukcja stalowa jest produkowana w zakładzie, więc na placu budowy odbywa się głównie montaż. Nową część można postawić, obudować i wyposażyć niemal w całości, nie naruszając ściany istniejącej hali.
Dopiero na końcu, w zaplanowanym oknie czasowym, demontuje się fragment ściany lub ścianę szczytową i łączy obie przestrzenie. Ten etap często udaje się zamknąć w kilka dni, a jeśli działalność tego wymaga, przeprowadzić go w weekend lub w okresie mniejszego obciążenia firmy.
W praktyce sprawdza się podział prac na etapy:
• przygotowanie terenu, fundamentów i przyłączy bez ingerencji w istniejący budynek;
• montaż konstrukcji stalowej i obudowy nowej części;
• wykonanie posadzki, instalacji i wyposażenia w nowej części;
• tymczasowe zabezpieczenie styku przed pyłem, hałasem i warunkami atmosferycznymi;
• demontaż ściany i połączenie obu części w uzgodnionym terminie;
• przełączenie instalacji i odbiory.
Organizacja placu budowy przy działającym zakładzie
Budowa obok pracującej hali wymaga dokładnego planu organizacji ruchu. Plac budowy powinien być wygrodzony i mieć osobny wjazd lub wyraźnie oddzielone trasy dla pojazdów budowy i transportu firmy. Dostawy konstrukcji i dźwigi trzeba zaplanować tak, by nie blokowały ramp i bram używanych na co dzień.
Istotne jest też ograniczenie uciążliwości. Prace pyłowe i głośne lepiej prowadzić poza godzinami pracy produkcji wymagającej ciszy czy czystości. W konstrukcjach stalowych przewagę dają połączenia śrubowe, które ograniczają prace spawalnicze i związane z nimi zagrożenie pożarowe w pobliżu działającego obiektu. Przez cały czas budowy muszą być zachowane drogi ewakuacyjne i dostęp dla straży pożarnej.
Instalacje i media w rozbudowanej hali
Nowa część hali potrzebuje energii, oświetlenia, ogrzewania lub wentylacji, a często także instalacji tryskaczowej i teletechnicznej. Zanim powstanie projekt, warto sprawdzić, czy istniejące przyłącza mają wystarczający zapas mocy. Zwiększenie mocy przyłączeniowej wymaga nowych warunków od operatora sieci i może trwać długo, dlatego wniosek warto złożyć na samym początku.
Przełączenie instalacji między starą i nową częścią należy zaplanować z wyprzedzeniem i wykonać w krótkim, uzgodnionym oknie. Tymczasowe zasilanie placu budowy z osobnego przyłącza pozwala uniknąć zakłóceń w pracy zakładu.
Ile kosztuje rozbudowa hali stalowej?
Koszt rozbudowy zależy od powierzchni, wysokości, rodzaju obudowy, warunków gruntowych i zakresu instalacji. Na budżet wpływają też czynniki charakterystyczne właśnie dla rozbudowy: ekspertyza istniejącej konstrukcji, ewentualne wzmocnienia, demontaż ścian, rozwiązanie styku dachów oraz dostosowanie zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Z drugiej strony rozbudowa pozwala wykorzystać istniejącą infrastrukturę, przyłącza i zaplecze, a wspólna ściana zmniejsza zakres obudowy. Dlatego przy porównaniu z nowym obiektem warto zestawić nie tylko koszt budowy, ale też koszt przeprowadzki, przestoju i utrzymania dwóch lokalizacji.
Najczęstsze błędy przy rozbudowie hali
Większość problemów przy rozbudowie wynika z pośpiechu na etapie przygotowań. Do najczęstszych błędów należą:
• rozpoczęcie projektu bez ekspertyzy stanu istniejącej konstrukcji;
• pominięcie wpływu zasp śnieżnych na niższy dach istniejącej hali;
• obciążanie starych słupów nową konstrukcją bez sprawdzenia ich nośności;
• przekroczenie dopuszczalnej strefy pożarowej bez zmian w projekcie;
• brak planu organizacji ruchu przy działającym zakładzie;
• zbyt późne wystąpienie o zwiększenie mocy przyłączeniowej.
Jak zaplanować halę, którą łatwo będzie rozbudować?
Najprostsza rozbudowa to taka, którą przewidziano już przy budowie pierwszego obiektu. Wystarczy kilka decyzji na etapie projektu: rezerwa terenu wzdłuż osi hali, powtarzalny rozstaw ram, ściana szczytowa przygotowana do demontażu, przyłącza z zapasem mocy oraz wewnętrzny układ dróg, który pozwoli wydłużyć halę bez przebudowy placu manewrowego. Koszt takich przygotowań jest niewielki, a w przyszłości pozwala oszczędzić miesiące pracy i znaczne środki.
Podsumowanie
Rozbudowa istniejącej hali stalowej opłaca się wtedy, gdy na działce jest rezerwa terenu, konstrukcja jest w dobrym stanie, a nowa część będzie współpracować z dotychczasową. Kluczem do sukcesu jest rzetelna ocena istniejącego obiektu, przemyślane połączenie starej i nowej konstrukcji oraz harmonogram, w którym połączenie obu części następuje na samym końcu, w krótkim i uzgodnionym oknie czasowym.
Craft Construction prowadzi rozbudowy hal stalowych od oceny istniejącej konstrukcji i projektu, przez produkcję elementów we własnym zakładzie, po montaż i odbiory. Dzięki prefabrykacji i etapowaniu prac firma inwestora może przez cały czas normalnie funkcjonować.
Artykuł sponsorowany
