Okno francuskie, czyli portfenetr, to wysokie przeszklenie sięgające od podłogi do sufitu, które nie musi prowadzić na balkon ani taras. Doświetla wnętrze, optycznie je powiększa i nadaje elewacji lekki wygląd. Na wyższych kondygnacjach wymaga jednak odpowiedniego zabezpieczenia, najczęściej w postaci balustrady.
Czym jest okno francuskie?
Okno francuskie, określane również jako portfenetr, ma formę pełnowymiarowego przeszklenia zajmującego niemal całą wysokość kondygnacji. Może być stałe, rozwierne, uchylno-rozwierne albo przesuwne. W zależności od projektu stosuje się jeden duży moduł, kilka skrzydeł lub taflę podzieloną szprosami.
Najważniejsza cecha portfenetru to brak przejścia na zewnątrz. Mimo podobieństwa do drzwi balkonowych okno może kończyć się przy podłodze, lecz za nim znajduje się jedynie elewacja lub wnęka zabezpieczona balustradą. Dlatego określenia „okno francuskie” i „balkon francuski” bywają używane zamiennie, choć opisują różne elementy. Portfenetr jest przeszkleniem, a balkon francuski to przede wszystkim forma zabezpieczenia przed nim.
Okno standardowe, portfenetr i drzwi balkonowe – czym się różnią?
Najłatwiej rozróżnić te rozwiązania, porównując ich funkcję i dostęp do przestrzeni zewnętrznej:
| Typ | Dostęp na zewnątrz | Wymagana balustrada | Główny cel |
|---|---|---|---|
| Okno standardowe | Nie | Zwykle nie, jeśli parapet znajduje się na bezpiecznej wysokości | Doświetlenie i wentylacja pomieszczenia |
| Portfenetr | Nie, mimo przeszklenia sięgającego podłogi | Tak, gdy okno znajduje się nad poziomem terenu i może stwarzać ryzyko wypadnięcia | Doświetlenie, widok i efekt wysokiego, otwartego wnętrza |
| Drzwi balkonowe | Tak, prowadzą na balkon, taras lub ogród | Tak, jeśli balkon albo taras znajduje się na wysokości | Doświetlenie oraz komunikacja między wnętrzem a zewnętrzem |
Drzwi balkonowe mogą wyglądać niemal identycznie jak otwierany portfenetr. O różnicy decyduje jednak nie sama wysokość skrzydła, lecz funkcja otworu. Jeśli po otwarciu można przejść na balkon, taras lub do ogrodu, mamy do czynienia z drzwiami. Jeśli za przeszkleniem nie ma takiej przestrzeni, jest to okno francuskie zabezpieczone balustradą.
Jakie zalety ma okno francuskie?
Portfenetr wybiera się przede wszystkim wtedy, gdy liczy się duża ilość światła i wizualne otwarcie pomieszczenia. Najczęstsze korzyści to:
- Lepsze doświetlenie – wysoka tafla wpuszcza światło także z górnej części otworu, co pomaga rozjaśnić głębokie lub słabiej oświetlone wnętrza.
- Optyczne powiększenie przestrzeni – duże przeszklenie zmniejsza wizualną granicę między pomieszczeniem a otoczeniem.
- Lżejsza elewacja – smukłe profile i duża powierzchnia szkła nadają budynkowi nowoczesny wygląd.
- Możliwość wietrzenia – otwierane albo uchylane skrzydło może pełnić funkcję podobną do zwykłego okna.
Takie rozwiązanie pasuje szczególnie do salonu, sypialni, jadalni, gabinetu i wysokiego holu. W salonie może kierować wzrok na ogród, a w sypialni lub gabinecie zapewniać większy dostęp światła. Jeśli otwór ma służyć do wychodzenia na taras albo balkon, należy zaprojektować drzwi balkonowe, a nie portfenetr.
Bezpieczeństwo i przepisy dotyczące portfenetru
Przeszklenie sięgające podłogi wymaga starannego zaplanowania, szczególnie na piętrze. Najważniejsze jest zabezpieczenie przed wypadnięciem. W tym celu przed oknem montuje się balustradę francuską, wykonaną między innymi ze stali, aluminium, drewna lub szkła bezpiecznego. Nie powinna ona zasłaniać całej tafli ani ograniczać dopływu światła, ale musi mieć konstrukcję dostosowaną do obciążeń i miejsca montażu.
Wymagania techniczne zależą od rodzaju budynku, wysokości i konkretnego rozwiązania projektowego. W materiałach dotyczących Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. wskazuje się granicę 25 m nad poziomem terenu dla stosowania tego typu przeszkleń bez dodatkowych rozwiązań. Powyżej tej wysokości projekt wymaga szczególnej weryfikacji, a zastosowanie portfenetru może wymagać dodatkowych zabezpieczeń albo zmiany rozwiązania.
Przed realizacją trzeba sprawdzić aktualne wymagania dla danego budynku w projekcie i u osoby posiadającej uprawnienia budowlane. Sama nazwa „okno francuskie” nie zwalnia z obowiązku spełnienia wymagań dotyczących balustrad, szklenia i ochrony użytkowników.
W projekcie i podczas wyboru stolarki należy zwrócić uwagę na następujące elementy:
- Balustradę ochronną – potrzebną przede wszystkim wtedy, gdy za oknem nie ma balkonu ani tarasu, a otwór znajduje się nad poziomem terenu.
- Szkło bezpieczne – hartowane lub laminowane, szczególnie w strefie narażonej na uderzenie.
- Wewnętrzny próg – w rozwiązaniach wymagających takiego zabezpieczenia powinien mieć co najmniej 15 cm, zgodnie z przyjętymi wymaganiami technicznymi.
- Okucia i blokady – przydatne zwłaszcza w domu, w którym mieszkają dzieci, osoby starsze lub zwierzęta.
Balustrada nie jest częścią każdego okna francuskiego. Na parterze, przy bezpiecznej różnicy poziomów, może nie być potrzebna. Na piętrze najczęściej staje się jednak niezbędnym elementem całej konstrukcji. Jej rodzaj, sposób mocowania i wymiary powinny wynikać z projektu, a nie wyłącznie z wyglądu elewacji.
Okno francuskie sprawdzi się wtedy, gdy zależy Ci na dużej ilości światła, wysokim przeszkleniu i lekkiej formie budynku. Trzeba tylko pamiętać, że portfenetr nie jest automatycznie wyjściem na balkon. Przy montażu na wyższej kondygnacji równie ważna jak sama stolarka jest prawidłowo zaprojektowana balustrada oraz zgodność całego rozwiązania z przepisami budowlanymi.
