Kominek wentylacyjny kanalizacyjny – co to jest i do czego służy?

Kominek wentylacyjny kanalizacyjny, nazywany fachowo wywiewką, to zakończenie pionu kanalizacyjnego wyprowadzone ponad dach. Wyrównuje ciśnienie w rurach podczas spływu ścieków i odprowadza gazy fermentacyjne poza budynek. Bez niego w instalacji może powstać podciśnienie, które wysysa wodę z syfonów, powodując bulgotanie oraz zapach ścieków w pomieszczeniach.

Czym jest wywiewka kanalizacyjna?

Wywiewka jest elementem instalacji sanitarnej, a nie kominkiem służącym do wentylacji łazienki, kuchni czy poddasza. Potoczna nazwa „kominek wentylacyjny kanalizacyjny” bywa myląca, ponieważ jego zadaniem nie jest wymiana powietrza w pomieszczeniu. Wywiewka zapewnia wentylację samego systemu kanalizacyjnego.

Rura wywiewna stanowi przedłużenie głównego pionu kanalizacyjnego i kończy się nad połacią dachową. Podczas spływu ścieków powietrze w rurach musi mieć możliwość swobodnego przemieszczania się. Wywiewka doprowadza powietrze do instalacji, wyrównuje ciśnienie i pozwala odprowadzić na zewnątrz gazy powstające podczas fermentacji ścieków, między innymi siarkowodór i amoniak.

Dlaczego wywiewka jest potrzebna?

Instalacja kanalizacyjna działa głównie grawitacyjnie. Kiedy woda ze spłuczki lub kilku przyborów sanitarnych naraz trafia do pionu, tworzy w rurze rodzaj tłoka. Przemieszczający się słup wody wypycha powietrze przed sobą i powoduje zasysanie powietrza za sobą.

Jeżeli pion nie ma prawidłowego wyjścia ponad dach, wytworzone podciśnienie szuka powietrza w innych miejscach. Najłatwiej pobiera je przez odpływy wyposażone w syfony. Woda znajdująca się w syfonie zostaje częściowo lub całkowicie wyssana. Wtedy przegroda wodna przestaje zatrzymywać gazy kanalizacyjne.

Objawy problemu mogą wyglądać tak:

• W syfonach słychać bulgotanie podczas spuszczania wody w toalecie.
• Z odpływów zaczyna wydobywać się zapach ścieków.
• Woda w syfonach znika szybciej niż wcześniej.
• Gazy fermentacyjne, w tym siarkowodór, mogą przedostawać się do wnętrza budynku.
• Niestabilne ciśnienie i niedrożność instalacji mogą przyspieszać zużycie niektórych jej elementów.

Bulgotanie nie zawsze oznacza uszkodzenie wywiewki. Przyczyną może być także zator, niewłaściwa średnica rur albo oblodzony wylot. Jeżeli problem pojawia się mimo prawidłowo zamontowanego kominka, instalację powinien sprawdzić hydraulik.

Wywiewka a zawór napowietrzający – czy zawór wystarczy?

Zawór napowietrzający montuje się wewnątrz budynku, na przykład w szafce pod umywalką albo w pomieszczeniu technicznym. Otwiera się, gdy w rurach powstaje podciśnienie, i wpuszcza do instalacji powietrze z pomieszczenia. Nie odprowadza jednak gazów na zewnątrz.

Zawór napowietrzający może być przydatny przy długich odgałęzieniach lub w miejscach, w których dodatkowego pionu nie da się wyprowadzić nad dach. Nie powinien jednak służyć do omijania wywiewki głównego pionu, szczególnie podłączonego do miski ustępowej.

Zawór napowietrzający chroni instalację przed podciśnieniem, ale nie zapewnia odprowadzenia gazów fermentacyjnych. Traktuje się go jako uzupełnienie, a nie zamiennik głównej wywiewki.

Jak zamontować i odebrać wywiewkę?

Średnica wywiewki powinna wynikać z projektu instalacji i być dopasowana do pionu. W domach jednorodzinnych często spotyka się pion o średnicy 110 mm, ale ostateczne rozwiązanie zależy od projektu oraz zastosowanego systemu. Na nieogrzewanym strychu warto zaizolować odcinek rury, aby ograniczyć skraplanie i ryzyko zamarznięcia wylotu zimą.

Przejście przez dach wymaga elementów przeznaczonych do konkretnego rodzaju pokrycia. Fabryczny kołnierz lub podstawa dopasowana do dachówki, blachodachówki, blachy albo membrany ogranicza ryzyko przecieku. Od strony membrany stosuje się elastyczną, klejoną manszetę uszczelniającą. Sama pianka montażowa, przypadkowa taśma lub warstwa silikonu nie zastępują systemowego uszczelnienia. Pod wpływem promieniowania UV, mrozu i pracy dachu takie materiały mogą pękać albo tracić przyczepność.

Wylot trzeba rozplanować tak, aby gazy nie trafiały do okien połaciowych, okien mansardowych ani czerpni rekuperacji. Konkretna wysokość zależy od konstrukcji dachu, lokalizacji budynku, przewidywanej pokrywy śnieżnej i położenia otworów. W regionach o intensywnych opadach śniegu wylot musi pozostać ponad warstwą śniegu.

Przy odbiorze prac sprawdź następujące elementy:

• Przejście przez membranę ma fabryczny, szczelnie połączony kołnierz lub manszetę.
• Podstawę kominka dobrano do rodzaju i profilu pokrycia dachowego.
• Nie użyto pianki ani przypadkowych warstw silikonu jako głównego uszczelnienia.
• Wylot znajduje się z dala od okien i czerpni rekuperacji.
• Rura na nieogrzewanym strychu ma izolację ograniczającą kondensację i zamarzanie.
• Po spuszczeniu wody w toalecie w sąsiednich przyborach nie słychać uporczywego bulgotania.

Położenie wywiewki należy uzgodnić przed kryciem dachu. Hydraulik powinien wskazać przebieg i średnicę pionu, a dekarz przygotować właściwe przejście wraz z elementami uszczelniającymi. Taka koordynacja jest ważniejsza niż późniejsze maskowanie źle wyciętego otworu w pokryciu.

Jeżeli na etapie odbioru widać prowizoryczne uszczelnienie, brak izolacji albo zbyt nisko wyprowadzony wylot, usterkę lepiej usunąć przed zakończeniem prac dachowych.

Wywiewka kanalizacyjna nie jest ozdobnym elementem dachu. Zapewnia prawidłowe ciśnienie w instalacji, chroni wodę w syfonach i odprowadza gazy poza budynek. Jej prawidłowe działanie zależy zarówno od projektu pionu, jak i od szczelnego, dopasowanego do pokrycia przejścia przez dach.