Jakie drzewa można wycinać bez pozwolenia?

Na prywatnej posesji bez zezwolenia można usunąć między innymi drzewa o obwodzie pnia do 50, 65 lub 80 cm, drzewa owocowe oraz niewielkie skupiska krzewów. Zasady zależą także od miejsca wzrostu rośliny, celu wycinki i występowania gatunków chronionych. Sprawdź, jak zmierzyć pień i kiedy trzeba zgłosić zamiar usunięcia drzewa.

Jakie drzewa można wycinać bez pozwolenia?

Najpierw ustal gatunek drzewa i zmierz obwód pnia 5 cm nad ziemią. Jeżeli drzewo ma kilka pni, pomiar wykonaj dla każdego z nich. W przypadku niektórych gatunków dopuszczalny obwód jest większy niż standardowe 50 cm.

Podane limity dotyczą sytuacji, w której usuwasz drzewo zgodnie z prawem do dysponowania nieruchomością. W razie wątpliwości warto skonsultować pomiar z właściwym urzędem gminy lub miasta.

Obwód pnia mierzy się 5 cm nad poziomem gruntu, a nie na wysokości 130 cm. Pomiar na wysokości 130 cm jest potrzebny przede wszystkim do przygotowania wniosku i obliczenia opłaty.

Kiedy drzewa owocowe można usunąć bez formalności?

Drzewa i krzewy owocowe co do zasady nie wymagają zezwolenia. Dotyczy to między innymi jabłoni, grusz, śliw, wiśni, czereśni oraz innych roślin uprawianych dla owoców.

Wyjątek stanowią drzewa rosnące na terenach zieleni albo na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. W takich miejscach zwolnienie nie działa, nawet gdy roślina jest owocowa.

Jakie krzewy można usunąć bez zezwolenia?

Bez zezwolenia można usunąć krzew albo skupisko krzewów, jeśli zajmują powierzchnię mniejszą niż 25 m². Powierzchnię określa się jako poziomy rzut roślin na grunt.

Bez dodatkowej zgody można także usuwać krzewy rosnące na terenie z urządzoną roślinnością ozdobną. Zwolnienie nie obejmuje jednak między innymi pasa drogowego drogi publicznej, terenów zieleni i nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków.

W jakich innych sytuacjach wycinka nie wymaga zezwolenia?

Ustawa przewiduje również wyjątki związane z rodzajem terenu, stanem rośliny albo celem usunięcia. Dotyczą one między innymi:

• drzew i krzewów na plantacjach oraz w lasach, gdzie obowiązują przepisy dotyczące gospodarki leśnej,
• roślin należących do określonych inwazyjnych gatunków obcych,
• drzew i krzewów usuwanych w celu przywrócenia nieużytkowanego gruntu do użytkowania rolniczego,
• drzew i krzewów złamanych albo wywróconych przez wiatr, wypadek lub katastrofę,
• roślin usuwanych przez służby ratownicze podczas działań związanych z zagrożeniem,
• drzew i krzewów związanych z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych.

W przypadku złomu lub wywrotu przed usunięciem należy skontaktować się z organem właściwym do wydania zezwolenia. Urzędnik powinien potwierdzić, że drzewo rzeczywiście zostało złamane lub przewrócone wskutek zdarzenia losowego.

Czy na prywatnej działce trzeba zgłosić zamiar wycinki?

Jeżeli właściciel nieruchomości usuwa drzewo na cel niezwiązany z działalnością gospodarczą, a obwód pnia przekracza ustawowy limit, zwykle potrzebne jest zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa. Nie oznacza to automatycznie konieczności uzyskania zezwolenia.

Zgłoszenie składa się do urzędu miasta lub gminy. Dokument powinien zawierać dane właściciela, oznaczenie nieruchomości oraz rysunek albo mapę z zaznaczonym położeniem drzewa.

Po otrzymaniu zgłoszenia urząd może przeprowadzić oględziny. Sprawdza wtedy między innymi gatunek drzewa, jego wymiary, lokalizację oraz możliwość występowania chronionych zwierząt, roślin, grzybów lub porostów.

Jeżeli organ nie wniesie sprzeciwu w ustawowym terminie, można przystąpić do usunięcia drzewa. Przed rozpoczęciem prac sprawdź jednak aktualny termin obowiązywania zgłoszenia oraz sposób liczenia terminu w urzędzie.

Jak przygotować wniosek o zezwolenie?

Wniosek o zezwolenie jest potrzebny, gdy nie działa żadne ustawowe zwolnienie albo gdy urząd wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia. Dołącz do niego informacje pozwalające jednoznacznie zidentyfikować drzewo, właściciela i miejsce wycinki.

Przygotuj w szczególności:

• dane wnioskodawcy i adres nieruchomości,
• tytuł prawny do władania nieruchomością albo zgodę jej właściciela,
• nazwę gatunku drzewa lub krzewu,
• obwód pnia na wysokości 130 cm albo obwody wszystkich pni,
• powierzchnię zajmowaną przez usuwane krzewy,
• przyczynę i planowany termin wycinki,
• mapę lub rysunek z lokalizacją roślin,
• projekt nasadzeń zastępczych lub przesadzenia, jeśli jest planowany.

W przypadku inwestycji mogą być potrzebne dodatkowe dokumenty, na przykład decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Jeżeli wycinka może naruszyć ochronę gatunkową, konieczne może być także zezwolenie na odstępstwo od zakazów.

Gdzie złożyć dokumenty?

Standardowy wniosek kieruje się do urzędu miasta lub gminy. Dokumenty można dostarczyć osobiście, wysłać pocztą albo złożyć elektronicznie, jeżeli dana usługa jest dostępna przez właściwą platformę administracji publicznej.

W szczególnych przypadkach właściwy będzie inny organ:

• wojewódzki konserwator zabytków – gdy nieruchomość znajduje się w rejestrze zabytków,
• starostwo powiatowe – gdy drzewa rosną na nieruchomości będącej własnością gminy,
• urząd marszałkowski – gdy chodzi o miasto na prawach powiatu,
• właściwy organ ochrony przyrody – gdy sprawa dotyczy parku narodowego, rezerwatu lub obszaru Natura 2000.

Ile trwa postępowanie?

Wniosek wymagający decyzji jest zwykle rozpatrywany w ciągu miesiąca. Sprawa bardziej złożona może trwać do dwóch miesięcy, zwłaszcza gdy potrzebne są oględziny, uzgodnienia albo dodatkowe opinie.

Drzewa nie wolno usuwać przed uzyskaniem ostatecznego zezwolenia. Jeżeli urząd wezwie do uzupełnienia braków, trzeba zrobić to w wyznaczonym terminie, który wynosi co najmniej 7 dni.

Jak wycinka wpływa na ochronę ptaków?

Przepisy nie ustanawiają bezwzględnego zakazu wycinki wszystkich drzew od 1 marca do 15 października. Jest to jednak okres, w którym ptaki mogą zakładać gniazda, a na drzewach mogą występować siedliska innych chronionych gatunków.

Przed rozpoczęciem prac obejrzyj koronę, dziuple i pień. Jeśli znajdują się tam gniazda, miejsca rozrodu, schronienia lub inne siedliska chronionych zwierząt, wycinka może wymagać odstępstwa od zakazów albo przełożenia na inny termin.

Najbezpieczniej planować usuwanie drzew poza okresem lęgowym, lecz sama data nie zastępuje kontroli przyrodniczej. O obecności chronionych gatunków decyduje stan faktyczny na konkretnej działce.

Jakie kary grożą za nielegalną wycinkę?

Usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia, zgłoszenia albo zgody właściciela może skutkować administracyjną karą pieniężną. Co do zasady wynosi ona dwukrotność opłaty za legalne usunięcie.

Wysokość opłaty zależy od gatunku, obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 cm oraz aktualnych stawek. Dla krzewów bierze się pod uwagę powierzchnię zajmowaną przez skupisko.

Jeśli pień został usunięty wraz z karpiną i nie można ustalić jego wymiarów, urząd może odtworzyć dane na podstawie materiału dowodowego. Kara może zostać obniżona w określonych sytuacjach, na przykład przy usunięciu drzewa obumarłego, złamanego lub wywróconego.

Decyzję o karze wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Po jej uprawomocnieniu termin zapłaty wynosi zasadniczo 14 dni.

Jak bezpiecznie przeprowadzić wycinkę?

Małe drzewo można usunąć samodzielnie tylko wtedy, gdy pozwalają na to warunki i umiejętności osoby wykonującej pracę. Drzewa pochylone, spróchniałe, wysokie albo rosnące przy budynkach, drogach i przewodach powinny być usuwane przez arborystę lub wyspecjalizowaną firmę.

Przed rozpoczęciem prac sprawdź:

• kierunek pochylenia drzewa i możliwy tor upadku,
• odległość od budynków, ogrodzeń, samochodów i linii energetycznych,
• stabilność podłoża oraz możliwość bezpiecznego wycofania się,
• obecność ludzi i zwierząt w strefie zagrożenia,
• stan piły, lin, klinów i odzieży ochronnej.

Praca na wysokości wymaga dodatkowego sprzętu i doświadczenia. Samodzielne wejście na drzewo z piłą, zwłaszcza przy braku zabezpieczeń, stwarza ryzyko ciężkiego wypadku.

Warto zapamiętać:

• Sprawdź gatunek drzewa i zmierz obwód pnia 5 cm nad ziemią.
• Dla większości gatunków limit wynosi 50 cm, a dla wskazanych grup 65 lub 80 cm.
• Drzewa owocowe są zwolnione z formalności, poza terenami zieleni i nieruchomościami zabytkowymi.
• Skupisko krzewów mniejsze niż 25 m² można co do zasady usunąć bez zezwolenia.
• Przy większych drzewach najpierw sprawdź obowiązek zgłoszenia, ochronę gatunkową i bezpieczeństwo prac.