Podlicznik 3-fazowy z pomiarem bezpośrednim montuje się na szynie DIN w rozdzielnicy, prowadząc przez niego przewody L1, L2, L3 oraz N. Przed rozpoczęciem pracy trzeba całkowicie odłączyć zasilanie i potwierdzić miernikiem brak napięcia. Poniższy schemat dotyczy typowego licznika bez przekładników prądowych.
Przygotowanie do montażu
Sprawdź instrukcję konkretnego modelu, układ sieci oraz dopuszczalny prąd obciążenia. Pomiar bezpośredni stosuje się tylko wtedy, gdy prąd obwodu mieści się w zakresie licznika. Nie należy przenosić tego schematu na licznik przekładnikowy.
Praca przy czynnej instalacji elektrycznej grozi porażeniem i śmiercią. Montaż powinien wykonać elektryk z odpowiednimi kwalifikacjami. Nie ingeruj w licznik główny ani jego zaplombowane zaciski bez zgody i upoważnienia operatora. Podlicznik montowany za licznikiem głównym nie zastępuje licznika rozliczeniowego.
Przygotuj narzędzia i materiały potrzebne do wykonania połączeń:
- izolowany wkrętak dopasowany do zacisków licznika,
- dwubiegunowy tester napięcia lub odpowiedni miernik,
- szczypce do cięcia i przygotowania przewodów,
- przewody o przekroju zgodnym z licznikiem, zabezpieczeniem oraz instrukcją producenta.
Wyłącz główne zabezpieczenie, zabezpiecz je przed przypadkowym załączeniem i sprawdź brak napięcia międzyfazowego oraz między każdą fazą a przewodem neutralnym i ochronnym. Samo wyłączenie aparatu nie jest wystarczającym potwierdzeniem bezpiecznego stanu.
Oznaczenia zacisków licznika
W typowym układzie zaciski wejściowe prowadzą od strony zasilania, a wyjściowe od strony odbiorników. Zawsze porównaj numerację z nadrukiem na obudowie i schematem dołączonym do konkretnego urządzenia, ponieważ producenci mogą stosować inne rozmieszczenie.
| Zacisk | Funkcja | Typ |
|---|---|---|
| 1 | Wejście fazy L1 | zasilanie |
| 2 | Wyjście fazy L1 | odbiorniki |
| 3 | Wejście fazy L2 | zasilanie |
| 4 | Wyjście fazy L2 | odbiorniki |
| 5 | Wejście fazy L3 | zasilanie |
| 6 | Wyjście fazy L3 | odbiorniki |
| 7–8 | Przewód neutralny N | wejście i wyjście według schematu modelu |
| 9–10 | Wyjście impulsowe SO+ i SO− | opcja, nie jest potrzebna do pomiaru |
W instalacji przewody fazowe najczęściej oznacza się jako L1, L2 i L3, przewód neutralny jako N w kolorze niebieskim, a ochronny PE zielono-żółtym. Przewodu PE nie prowadzi się przez zaciski pomiarowe licznika, chyba że instrukcja konkretnego urządzenia stanowi inaczej.
Jak podłączyć podlicznik 3-fazowy krok po kroku?
- Zamontuj licznik. Zatrzaśnij urządzenie na szynie DIN 35 mm, czyli TH35, pozostawiając dostęp do zacisków i osłon. Sprawdź, czy aparat jest stabilny i ustawiony zgodnie z instrukcją producenta.
- Podłącz fazę L1. Przewód zasilający L1 doprowadź do zacisku wejściowego 1, a przewód wychodzący do odbiorników podłącz do zacisku 2. Nie zamieniaj wejścia z wyjściem.
- Podłącz fazę L2. Przewód zasilający L2 podłącz do zacisku 3, a przewód do dalszej części instalacji do zacisku 4.
- Podłącz fazę L3. Przewód zasilający L3 podłącz do zacisku 5, a przewód wyjściowy do zacisku 6. Zachowaj tę samą kolejność faz po obu stronach licznika.
- Podłącz przewód neutralny. Zaciski 7 i 8 połącz zgodnie ze schematem danego modelu. W niektórych licznikach przewód N przechodzi przez urządzenie, a w innych zaciski neutralne pełnią funkcję zacisków zasilających lub pomiarowych. Nie zakładaj ich funkcji wyłącznie na podstawie numeracji.
- Przygotuj końcówki przewodów. Usuń izolację na długości wskazanej przez producenta. Zbyt długie odizolowanie może pozostawić odsłonięty fragment żyły poza zaciskiem. Przewody linkowe zakończ tulejkami dobranymi do ich przekroju.
- Dokręć zaciski. Użyj momentu wskazanego w dokumentacji urządzenia. Dla wielu liczników modułowych spotyka się wartość około 1,5 Nm, ale nie jest ona uniwersalna. Zbyt słabe dokręcenie może powodować grzanie i łuk elektryczny, a zbyt mocne uszkodzić zacisk lub przewód.
- Podłącz wyjście impulsowe, jeśli jest potrzebne. Zaciski SO+ i SO− służą do współpracy z zewnętrznym systemem odczytu. W przykładowych modelach stała wynosi 1000 impulsów na kWh. Połączenie SO nie jest wymagane do zwykłego odczytu wskazania z wyświetlacza.
Nie wykonuj połączeń na podstawie samego numeru zacisku. Różne liczniki mogą mieć odmienny układ wejść i wyjść, dlatego nadruk na obudowie oraz instrukcja producenta mają pierwszeństwo przed ogólnym schematem.
Kontrola przed włączeniem zasilania
Przed zamknięciem rozdzielnicy przeprowadź końcową kontrolę połączeń:
- sprawdź, czy każda faza ma oddzielny tor wejściowy i wyjściowy,
- upewnij się, że nie ma przypadkowych mostków między L1, L2 i L3,
- sprawdź, czy przewód N jest podłączony do właściwych zacisków,
- skontroluj kolorystykę i oznaczenia przewodów, pamiętając, że w starszej instalacji kolory mogą nie odpowiadać obecnym zasadom,
- sprawdź, czy żadna żyła nie wystaje poza zacisk i czy izolacja nie znalazła się pod częścią zaciskową,
- zweryfikuj dokręcenie zacisków właściwym momentem oraz poprawne zamocowanie osłon.
Po kontroli elektryk może załączyć zasilanie i sprawdzić obecność napięcia na wszystkich fazach oraz wskazania licznika. Jeśli urządzenie sygnalizuje brak fazy, pokazuje błąd albo zachowuje się nietypowo, wyłącz zasilanie i ponownie sprawdź połączenia według dokumentacji. Nie kontynuuj pracy, gdy stan instalacji lub oznaczenia przewodów budzą wątpliwości.
Artykuł ma charakter informacyjny. Montaż i sprawdzenie instalacji elektrycznej powinny zostać wykonane przez osobę z odpowiednimi kwalifikacjami, zgodnie z instrukcją producenta i obowiązującymi wymaganiami bezpieczeństwa.
