Jak dobrać dławik kablowy: gwint, średnica kabla, stopień IP i materiał

Dowiedz się, jak dobrać dławik kablowy: gwint metryczny czy PG, średnica przewodu, stopień IP65/IP68 i materiał korpusu. Sprawdź tabelę doboru.

Jak dobrać dławik kablowy, aby szczelnie wprowadzić przewód do obudowy i zabezpieczyć go przed wysunięciem? Sprawdź cztery parametry: rodzaj gwintu, średnicę zewnętrzną kabla, wymagany stopień ochrony IP oraz materiał korpusu. Dławik, nazywany też dławnicą kablową, musi pasować jednocześnie do przewodu i miejsca montażu.

Dławiki kablowe występują w wielu wykonaniach. Samo oznaczenie M20 czy PG11 nie wystarczy do wyboru: sprawdź także zakres uszczelniania, długość gwintu i wymagane akcesoria.

Dobór dławika kablowego w 4 krokach

1. Rozpoznaj przyłącze: ustal rodzaj i rozmiar gwintu albo średnicę otworu przelotowego.

2. Zmierz kabel: sprawdź suwmiarką średnicę zewnętrzną płaszcza i dopasuj zakres uszczelniania.

3. Określ warunki pracy: uwzględnij wodę, pył, temperaturę, promieniowanie UV i sposób czyszczenia.

4. Wybierz wykonanie: dobierz materiał, uszczelkę, długość gwintu i potrzebne akcesoria.

Krok 1. Gwint metryczny czy PG?

Dławik metryczny ma oznaczenie np. M20×1,5. Liczba 20 oznacza nominalną średnicę zewnętrzną gwintu w milimetrach, a 1,5 jego skok. Gwinty stosowane w tym osprzęcie opisuje EN 60423. System PG, związany z DIN 40430, ma inne średnice, skoki i kąt zarysu.

Gwint PG i metryczny nie są zamienne. Dławika PG nie należy wkręcać na siłę w podobny wymiarowo otwór metryczny.

Jak rozpoznać gwint?

Jeśli masz wymontowany dławik, zmierz średnicę zewnętrzną jego gwintu. Tabela pomaga we wstępnej identyfikacji, ale zestawione rozmiary nie są odpowiednikami montażowymi.

Szczególnie łatwo pomylić M20 i PG13,5, ponieważ różnica wynosi tylko 0,4 mm. Sprawdź również skok gwintu, najlepiej grzebieniem do gwintów.

Pomiar wnętrza nagwintowanego otworu nie daje średnicy zewnętrznej gwintu z tabeli. Korzystaj wtedy także z dokumentacji obudowy. Dla otworu przelotowego średnicę wiercenia i tolerancję ustal według rysunku montażowego dławika.

Przy niezgodnych gwintach można zastosować adapter. Sprawdź jego uszczelnienie, długość całego połączenia i dostępną przestrzeń montażową.

Krok 2. Średnica kabla i zakres zacisku

Mierz zewnętrzny płaszcz kabla, a nie przekrój żył. Oznaczenie 3×2,5 mm² nie wystarcza do doboru dławnicy: przewody o takim przekroju mogą mieć różne średnice zewnętrzne.

Wykonaj pomiar w kilku miejscach i w dwóch prostopadłych kierunkach, bez zgniatania izolacji. Następnie porównaj wynik z zakresem uszczelniania konkretnego produktu.

Rozmiary dławików kablowych: przykładowe zakresy

Poniższa tabela przedstawia wybrane plastikowe dławiki ORTAC z oferty POLTECHNIK.

Ten sam gwint może występować z różnymi zakresami uszczelniania, nawet w obrębie jednego materiału. Widać to na przykładzie M16 i M20. Nie przenoś parametrów między wersją plastikową a metalową ani między seriami produktów.

Jeśli masz wybór, pozostaw zapas względem granic zakresu. Średnica graniczna nie dyskwalifikuje jednak produktu, jeżeli producent dopuszcza ją w dokumentacji.

Do kabla płaskiego potrzebne jest odpowiednio ukształtowane uszczelnienie, a do kabla zbrojonego wykonanie dopasowane do jego konstrukcji. Kilka przewodów wprowadzaj przez przeznaczoną do tego wkładkę wielootworową. Zaciśnięcie ich w standardowej uszczelce może pozostawić szczeliny.

Krok 3. Stopień ochrony IP65 czy IP68?

Oznaczenia IP opisuje PN-EN 60529. Pierwsza cyfra dotyczy ochrony przed dostępem do części niebezpiecznych i ciałami stałymi, druga przed wodą. Cyfra 6 na pierwszym miejscu oznacza pyłoszczelność.

IP68 nie oznacza automatycznie odporności na mycie wysokociśnieniowe. Do takiego czyszczenia dobierz wykonanie z odpowiednią deklaracją, np. IP69 lub IP69K według wskazanej normy. Przy zanurzeniu sprawdź dopuszczalną głębokość lub ciśnienie oraz czas.

Na zewnątrz uwzględnij również UV i temperaturę. Sam wysoki stopień IP nie zapobiega kondensacji pary wodnej wewnątrz obudowy.

Deklarowana szczelność wymaga prawidłowego montażu: właściwej średnicy kabla, równej powierzchni przylegania i odpowiedniej uszczelki przy obudowie. Nakrętki dokręcaj momentem podanym przez producenta. Zbyt mocny docisk może uszkodzić elementy zamiast poprawić szczelność.

Krok 4. Materiał dławika: tworzywo czy metal?

Dławik metalowy nie zapewnia ekranowania tylko dlatego, że przewodzi prąd. Do połączenia ekranu kabla z obudową wybierz wykonanie EMC z odpowiednim elementem kontaktowym.

Zakres temperatur zależy również od uszczelki. Przykładowo dla poliamidowego OMRL-04 podano od −20 do +100°C. Nie traktuj tej wartości jako wspólnej dla wszystkich dławnic.

W zastosowaniach kolejowych sprawdzaj zgodność konkretnego wykonania z EN 45545-2 i wymaganiami projektu. Sama bezhalogenowość materiału nie potwierdza spełnienia tej normy.

Przeciwnakrętka i długość gwintu

Przeciwnakrętka mocuje dławik w otworze przelotowym. Przy odpowiednio wykonanym otworze gwintowanym zwykle nie jest potrzebna. Nie zastępuje jednak uszczelki między korpusem a obudową.

Długość gwintu musi uwzględniać grubość ścianki, uszczelnienie i miejsce na nakrętkę. Przy grubszych obudowach sprawdź wariant z przedłużonym gwintem.

Przykład: kabel 8 mm w rozdzielnicy zewnętrznej

Masz okrągły kabel o średnicy 8 mm i obudowę z przyłączem M20×1,5. Zakres 6–12 mm obejmuje tę średnicę z zapasem. Wymiarowo pasuje więc dławik OMRL-04.

Karta tego produktu wskazuje IP68 z dodatkowym O-ringiem. Trzeba go uwzględnić przy kompletowaniu montażu. Przed zastosowaniem na zewnątrz potwierdź również odporność UV i zgodność temperatur pracy z warunkami instalacji. Jeśli obudowa ma otwór przelotowy, dobierz przeciwnakrętkę M20.

Najczęstsze błędy przy doborze

• Dobieranie dławika po przekroju żył zamiast średnicy płaszcza.

• Mylenie podobnych wymiarowo gwintów M i PG.

• Zakładanie, że każdy dławik M25 ma identyczny zakres zacisku.

• Traktowanie IP68 jako potwierdzenia odporności na myjkę ciśnieniową.

• Pomijanie uszczelki przy obudowie lub dokręcanie nakrętki bez kontroli momentu.

Pytania o dobór dławików kablowych

Dławica czy dławnica?

W dokumentacji i zamówieniach używaj określenia „dławnica kablowa” lub „dławik kablowy”. Pozwala to jednoznacznie wskazać rodzaj osprzętu.

Jaki dławik do kabla 8 mm?

Wybierz model, którego zakres obejmuje 8 mm, np. 6–12 mm. Następnie dopasuj gwint, IP i materiał do obudowy oraz warunków pracy.

Jaki zakres średnicy ma dławik M25?

Zależy to od modelu. Plastikowy ORTAC OMRL-06 ma zakres 13–18 mm, ale oznaczenie M25 opisuje gwint, a nie średnicę kabla.

Przed zamówieniem zapisz gwint, średnicę przewodu, warunki pracy i grubość ścianki. Na tej podstawie dobierzesz dławik oraz akcesoria montażowe. Jeśli potrzebujesz pomocy, skonsultuj parametry z działem technicznym POLTECHNIK.

Artykuł sponsorowany