EPS to skrót od polistyrenu ekspandowanego, czyli materiału powszechnie nazywanego w Polsce styropianem. Składa się głównie z powietrza zamkniętego w strukturze polistyrenu, dlatego jest lekki i ogranicza przepływ ciepła.
Co to jest styropian EPS?
EPS oznacza Expanded Polystyrene, czyli polistyren ekspandowany. W budownictwie określenia „EPS” i „styropian” odnoszą się do tego samego rodzaju izolacji. Materiał powstaje z granulek polistyrenu, które zostają spienione, a następnie połączone w większe bloki i pocięte na płyty.
Struktura styropianu zawiera około 98% powietrza oraz niewielką ilość tworzywa sztucznego. Uwięzione powietrze ogranicza przewodzenie ciepła, a polistyren nadaje płytom odpowiednią sztywność i trwałość. Z tego powodu EPS jest stosowany przede wszystkim jako izolacja cieplna budynków.
Jak powstaje styropian?
Produkcja płyt EPS przebiega w kilku etapach. Najważniejsze przemiany granulek w gotowe płyty wyglądają następująco:
- Spienianie wstępne – granulat polistyrenu jest podgrzewany parą wodną, przez co zwiększa swoją objętość i tworzy lekkie kulki wypełnione powietrzem.
- Sezonowanie – spienione granulki trafiają do silosów na określony czas. W tym okresie stabilizują się ich właściwości i struktura.
- Formowanie bloków – przygotowane kulki są ponownie poddawane działaniu temperatury i pary wodnej. Łączą się w duże prostopadłościenne bloki.
- Cięcie na płyty – bloki są cięte najczęściej gorącym drutem na elementy o określonej grubości i wymiarach.
Stopień spienienia wpływa między innymi na gęstość, sztywność i wytrzymałość gotowego produktu. Dlatego płyty przeznaczone na elewację mogą mieć inne parametry niż EPS stosowany na podłogach lub dachach.
Właściwości styropianu EPS i znaczenie lambdy
Styropian jest lekki, łatwy do przycinania i wygodny w transporcie. Nie rozpuszcza się w wodzie i przy prawidłowym zastosowaniu zachowuje stabilność wymiarową. Jego odporność na wilgoć nie oznacza jednak, że każda płyta nadaje się do stałego kontaktu z wodą. W miejscach narażonych na zawilgocenie trzeba dobrać produkt zgodnie z jego deklarowanym przeznaczeniem.
Najważniejszym parametrem izolacyjności cieplnej jest współczynnik przewodzenia ciepła λ, nazywany lambdą. Wyraża się go w W/(m·K). Im niższa wartość λ, tym mniej ciepła przewodzi materiał przy tej samej grubości. Na właściwości użytkowe wpływa także wytrzymałość na ściskanie, szczególnie gdy styropian znajduje się pod posadzką, tarasem albo inną obciążoną warstwą.
EPS może być poddawany recyklingowi. Odpady z czystych płyt można przetwarzać na kolejne wyroby lub wykorzystać jako surowiec w produkcji. Znaczenie ma jednak segregacja i przekazanie materiału do właściwego systemu odbioru.
Styropian biały a grafitowy – czym się różnią?
Podstawowa różnica wynika z dodatku grafitu. Styropian biały ma klasyczną strukturę, natomiast w grafitowym znajdują się dodatki poprawiające ograniczanie promieniowania cieplnego. Dzięki temu płyty grafitowe zwykle osiągają niższą lambdę i mogą zapewnić podobny opór cieplny przy mniejszej grubości.
| Cecha | Styropian biały | Styropian grafitowy |
|---|---|---|
| Kolor | Biały | Szary, grafitowy lub srebrny |
| Lambda | Najczęściej wyższa niż w odmianie grafitowej, zależnie od produktu | Zwykle niższa, co oznacza lepszą izolacyjność cieplną |
| Zastosowanie | Elewacje, podłogi, dachy i inne przegrody zgodnie z kartą produktu | Głównie elewacje i miejsca, w których liczy się wysoka izolacyjność przy ograniczonej grubości |
| Efektywność i koszt | Prostszy i często bardziej ekonomiczny wariant | Lepsza izolacyjność, ale zwykle wyższa cena i większa wrażliwość na nagrzewanie podczas montażu |
Dobór koloru nie zastępuje analizy parametrów podanych w karcie technicznej. W obrębie jednej grupy produktów mogą występować różnice w lambdzie, wytrzymałości i nasiąkliwości. Nie należy też mylić EPS z XPS, czyli polistyrenem ekstrudowanym. XPS ma inną strukturę i zwykle stosuje się go tam, gdzie potrzebna jest większa odporność na wilgoć oraz obciążenia.
Gdzie stosuje się styropian EPS?
Zakres zastosowania zależy od parametrów konkretnej płyty, przede wszystkim jej lambdy, wytrzymałości na ściskanie i nasiąkliwości. W budownictwie EPS wykorzystuje się najczęściej w następujących miejscach:
- Ściany zewnętrzne – do ocieplania elewacji w systemach ETICS, czyli w metodzie lekkiej mokrej.
- Podłogi – na gruncie, stropach oraz pod jastrychem, także w układach z ogrzewaniem podłogowym. W tych miejscach istotna jest wytrzymałość na ściskanie.
- Dachy i stropodachy – jako izolacja dachów płaskich, stromych oraz stropów, jeśli wybrany produkt ma takie przeznaczenie.
- Fundamenty i części podziemne – w rozwiązaniach, w których producent dopuszcza zastosowanie danego typu EPS i zapewniono ochronę przed wilgocią.
Styropian EPS jest więc materiałem izolacyjnym, którego działanie opiera się na lekkiej strukturze zawierającej dużą ilość powietrza. Przy wyborze nie wystarczy kierować się samą nazwą „styropian”. Trzeba sprawdzić lambdę, wytrzymałość na ściskanie oraz przeznaczenie zapisane w dokumentacji produktu.
