Zamiast płytek między szafkami w kuchni możesz zastosować szkło hartowane, stal nierdzewną, spiek kwarcowy, płytę laminowaną, drewno, cegłę albo specjalistyczną farbę. Najważniejszy wybór zależy od rodzaju kuchenki, intensywności gotowania, budżetu i tego, ile czasu chcesz poświęcać na czyszczenie oraz konserwację.
Co położyć między szafkami w kuchni zamiast płytek?
Przestrzeń między blatem a szafkami wiszącymi to fartuch kuchenny, czyli fragment ściany narażony na tłuszcz, parę wodną, zachlapania i zmiany temperatury. Dlatego atrakcyjny wygląd nie wystarczy. Materiał powinien mieć gładką lub łatwą do zabezpieczenia powierzchnię, dobrze znosić wilgoć i pozwalać na szybkie usuwanie zabrudzeń.
Najmniej pracy wymagają szkło hartowane, stal nierdzewna i spiek kwarcowy. Drewno, cegła, marmur oraz farby mogą stworzyć bardziej przytulną aranżację, ale potrzebują starannego zabezpieczenia i okresowej pielęgnacji. Przy kuchence gazowej trzeba zwrócić szczególną uwagę na odporność ogniową i zalecenia producenta. Laminat lub drewno nie powinny znajdować się blisko otwartego płomienia bez odpowiedniej osłony i potwierdzenia, że dane rozwiązanie nadaje się do takiej strefy.
Materiały na fartuch kuchenny – szybkie porównanie
Poniższe zestawienie pomaga od razu odrzucić materiały, które nie pasują do sposobu użytkowania kuchni:
| Materiał | Łatwość czyszczenia | Odporność na temperaturę | Cena | Styl |
|---|---|---|---|---|
| Szkło hartowane | Bardzo łatwe | Wysoka, przy właściwym montażu | Średnia lub wysoka | Nowoczesny, minimalistyczny |
| Stal nierdzewna | Bardzo łatwe | Bardzo wysoka | Średnia | Industrialny, profesjonalny |
| Spiek kwarcowy | Bardzo łatwe | Wysoka | Wysoka | Nowoczesny, elegancki |
| Płyta laminowana | Łatwe | Ograniczona przy otwartym ogniu | Niska lub średnia | Nowoczesny, skandynawski |
| Drewno | Umiarkowane | Zależna od zabezpieczenia | Średnia | Skandynawski, rustykalny |
| Cegła lub klinkier | Umiarkowane po impregnacji | Wysoka | Niska lub średnia | Loftowy, industrialny |
| Farba kuchenna | Łatwe, lecz wymaga częstego mycia | Ograniczona | Niska | Dowolny, także minimalistyczny |
Rozwiązania bezobsługowe – szkło, spiek i stal
Szkło hartowane
Panel ze szkła hartowanego tworzy jednolitą taflę bez fug, dlatego nie gromadzi zabrudzeń w spoinach i można go szybko przetrzeć. Dobrze sprawdza się nad blatem oraz nad zlewem, a wersja lakierowana, matowa lub z nadrukiem pozwala dopasować kolor do frontów i blatu. W kuchni stosuje się zwykle szkło hartowane o grubości 8–10 mm, jednak ostateczne parametry powinien określić wykonawca na podstawie wymiaru i miejsca montażu.
Przy zamawianiu panelu trzeba wcześniej zaplanować gniazdka, włączniki i wszystkie wycięcia. Otworów w gotowej tafli nie powinno się wykonywać przypadkowo, ponieważ wiercenie musi być uwzględnione przed hartowaniem szkła. W małej kuchni jasne lub lekko odbijające światło szkło może optycznie otworzyć przestrzeń.
Spiek kwarcowy i konglomerat
Spiek kwarcowy jest wybierany tam, gdzie liczy się odporność na zarysowania, plamy i wysoką temperaturę. Może imitować marmur, granit, beton lub drewno, ale tworzy bardziej jednolitą powierzchnię niż wiele drobnych elementów. Dzięki niewielkiej porowatości nie chłonie łatwo tłuszczu i wilgoci. Duży format ogranicza liczbę łączeń, choć montaż wymaga dokładnego pomiaru i doświadczenia.
Konglomerat pozwala uzyskać wygląd kamienia w wielu kolorach i wzorach. Jest mniej porowaty od części kamieni naturalnych i zwykle prostszy w codziennej pielęgnacji. Przy wyborze sprawdź zalecenia producenta dotyczące temperatury, środków czyszczących oraz zastosowania przy płycie grzewczej.
Stal nierdzewna
Stal nierdzewna pasuje do kuchni industrialnych, minimalistycznych i inspirowanych zapleczem gastronomicznym. Jest higieniczna, odporna na wilgoć i wysoką temperaturę, a z gładkiej tafli łatwo usunąć tłuszcz. Na powierzchni polerowanej szybko widać odciski i smugi, dlatego do domu często lepiej wybrać wykończenie szczotkowane. Stal może być także mocnym akcentem nad kuchenką gazową, o ile sposób montażu odpowiada wymaganiom producenta urządzenia i okładziny.
Materiały z charakterem – drewno, cegła i farba
Drewno i płyta drewnopodobna
Drewno ociepla wnętrze i dobrze łączy się z białymi frontami, prostą zabudową oraz stylem skandynawskim, rustykalnym lub boho. Do fartucha można wykorzystać między innymi sklejkę, deskę albo panel bambusowy, ale powierzchnia musi zostać zabezpieczona przed wilgocią i tłuszczem. Impregnacja ogranicza wchłanianie zabrudzeń, lecz nie sprawia, że materiał staje się całkowicie bezobsługowy. Powłokę trzeba kontrolować i odnawiać zgodnie z zaleceniami dla danego produktu.
Tańszą i łatwiejszą w utrzymaniu alternatywą jest płyta laminowana imitująca drewno. Możesz dopasować ją do blatu lub frontów, uzyskując spójny efekt. Laminat ma jednak ograniczoną odporność na otwarty ogień, dlatego przy kuchence gazowej wymaga szczególnej ostrożności. W tej strefie nie stosuj go bez sprawdzenia klasy reakcji na ogień oraz zaleceń producenta.
Cegła i klinkier
Czerwona cegła podkreśla loftowy i industrialny charakter kuchni, a biała pasuje także do aranżacji skandynawskich. Naturalna cegła oraz porowate płytki klinkierowe łatwo chłoną tłuszcz, dlatego przed użytkowaniem należy je zaimpregnować preparatem przeznaczonym do tego materiału. W pobliżu zlewu i płyty grzewczej warto szczególnie dokładnie zabezpieczyć spoiny oraz krawędzie.
Farba kuchenna i tablicowa
Specjalistyczna farba zmywalna to najprostszy sposób na zmianę wyglądu fartucha. Koszt materiału jest zwykle niższy niż w przypadku płyt, a kolor można później łatwo odświeżyć. Farba tablicowa pozwala zapisywać przepisy i listy zakupów, ale na czarnej, matowej powierzchni mogą zostać widoczne ślady tłuszczu. W bezpośredniej strefie gotowania farba wymaga częstszego czyszczenia i nie zastąpi niepalnej osłony przy kuchence gazowej.
Tapeta winylowa może być ciekawym rozwiązaniem dekoracyjnym, szczególnie gdy zależy Ci na wyrazistym wzorze. Wybierz wariant przeznaczony do pomieszczeń wilgotnych, odporny na zmywanie i tłuszcz. Nad zlewem lub blisko płyty grzewczej sprawdź, czy producent dopuszcza takie zastosowanie. Przy intensywnym gotowaniu bezpieczniej połączyć ją z odporną osłoną w najbardziej narażonej strefie.
Co sprawdzić przed zakupem?
Przed zamówieniem materiału przejdź przez poniższą listę. Pozwoli ograniczyć ryzyko kosztownych poprawek:
- Rodzaj kuchenki – przy gazie wybierz materiał niepalny lub rozwiązanie wyraźnie dopuszczone przez producenta do montażu przy otwartym płomieniu.
- Wymiary fartucha – zmierz szerokość, wysokość, wnęki, narożniki oraz miejsce styku z blatem i szafkami.
- Gniazdka i wyłączniki – zaznacz ich położenie przed zamówieniem szkła, kamienia, spieku lub płyty wykonywanej na wymiar.
- Sposób czyszczenia – sprawdź, czy powierzchnię można myć detergentem używanym w kuchni i czy nie wymaga specjalnych środków.
- Montaż – duże tafle szkła, spieki, kamień i ciężkie panele najlepiej powierzyć fachowcowi.
- Budżet – uwzględnij nie tylko cenę materiału, lecz także pomiar, wycięcia, transport, klejenie i wykończenie krawędzi.
- Styl wnętrza – dopasuj materiał do blatu i frontów, aby fartuch był częścią aranżacji, a nie przypadkowym dodatkiem.
Na co uważać przy montażu?
Najwięcej problemów powodują źle zaplanowane gniazdka, niezabezpieczone krawędzie i materiał dobrany bez uwzględnienia rodzaju kuchenki. Przy szkle otwory trzeba przewidzieć przed hartowaniem. Przy laminacie i drewnie należy zachować odstęp od otwartego ognia lub zastosować niepalną osłonę zgodną z instrukcją producenta. Każdą okładzinę trzeba szczelnie połączyć z blatem, zwłaszcza w miejscu przy zlewie, aby woda nie dostawała się za panel.
Jeśli priorytetem jest łatwe czyszczenie, wybierz szkło, stal albo spiek kwarcowy. Gdy ważniejszy jest przytulny wygląd, sprawdzą się zabezpieczone drewno, cegła lub farba, ale tylko wtedy, gdy akceptujesz regularną pielęgnację. Przy kuchence gazowej pierwszeństwo ma odporność na ogień, a dopiero potem dekoracyjny efekt.
