W 2025 i 2026 roku nie ma powszechnej ulgi budowlanej na budowę nowego domu. Kosztów materiałów, robocizny ani projektu nie odliczysz od PIT tylko dlatego, że budujesz nieruchomość na własne potrzeby. Realne możliwości dotyczą konkretnych sytuacji, przede wszystkim termomodernizacji już istniejącego domu, praw nabytych do ulgi odsetkowej, wydatków finansowanych przychodem ze sprzedaży nieruchomości oraz wybranych zabytków.

Czy budowę nowego domu można odliczyć od podatku?

Budowa domu jest traktowana jako wytworzenie nieruchomości. Wydatki na działkę, projekt, materiały, robociznę, instalacje i wykończenie nie dają obecnie prawa do ogólnego odliczenia w rocznym zeznaniu PIT. Nie działa już dawna „duża ulga budowlana”, a historyczny zwrot VAT za materiały budowlane nie jest uniwersalnym rozwiązaniem dla nowych inwestycji.

Inaczej należy ocenić wydatki związane z konkretną ulgą. Sam fakt posiadania faktury nie wystarcza. Koszt musi odpowiadać warunkom określonego odliczenia, a część ulg dotyczy wyłącznie praw nabytych lub szczególnego sposobu finansowania inwestycji.

Jakie ulgi mogą dotyczyć właściciela domu?

Poniższe zestawienie pokazuje, jakie mechanizmy mogą mieć zastosowanie i czego dotyczą:

Nazwa Dla kogo? Uwagi i status
Ulga termomodernizacyjna Właściciel lub współwłaściciel istniejącego domu jednorodzinnego Odliczenie wydatków na termomodernizację, do 53 000 zł na osobę
Ulga odsetkowa Osoba z kredytem mieszkaniowym zaciągniętym w latach 2002–2006 Prawa nabyte, z możliwością korzystania najwyżej do końca 2027 roku
Ulga mieszkaniowa Osoba, która sprzedała nieruchomość i przeznacza przychód na własne cele mieszkaniowe Zwolnienie dochodu ze sprzedaży, a nie odliczenie kosztów od pensji
Ulga na zabytki Właściciel lub współwłaściciel nieruchomości zabytkowej Dotyczy określonych prac i wymaga spełnienia dodatkowych warunków

Programy takie jak Moje Ciepło są odrębną formą wsparcia. Dotacja nie jest ulgą w PIT. Jej otrzymanie może też wpływać na wysokość wydatków, które wolno później uwzględnić w odliczeniu podatkowym.

Na czym polega ulga termomodernizacyjna?

Ulga termomodernizacyjna dotyczy właścicieli i współwłaścicieli istniejących, jednorodzinnych budynków mieszkalnych. Pozwala odliczyć od dochodu lub przychodu wydatki związane z poprawą efektywności energetycznej. Limit wynosi 53 000 zł na osobę i obejmuje łącznie wszystkie przedsięwzięcia termomodernizacyjne podatnika.

Warunek istnienia budynku ma zasadnicze znaczenie. Nie można potraktować wydatków poniesionych w trakcie budowy jako termomodernizacji tylko dlatego, że dom będzie energooszczędny. Odliczenie może dotyczyć domu już istniejącego, w którym wykonuje się prace poprawiające jego parametry energetyczne.

Do wydatków objętych ulgą mogą należeć między innymi:

  • ocieplenie ścian, dachów, stropów i innych przegród budowlanych
  • wymiana okien i drzwi zewnętrznych
  • zakup i montaż pompy ciepła lub innego kwalifikowanego źródła ciepła
  • instalacja fotowoltaiczna oraz wybrane urządzenia współpracujące z instalacją
  • materiały i usługi wskazane w obowiązującym wykazie wydatków termomodernizacyjnych

Wydatki trzeba udokumentować fakturami wystawionymi na podatnika przez uprawnionego sprzedawcę. Nie odlicza się części sfinansowanej dotacją, zwróconej podatnikowi albo rozliczonej już w inny sposób. Przedsięwzięcie należy zakończyć w ciągu trzech lat, liczonych od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek.

Współwłasność małżonków może pozwolić każdemu z nich na wykorzystanie własnego limitu, ale tylko w zakresie wydatków, które faktycznie poniósł i może prawidłowo udokumentować.

Ulga odsetkowa, mieszkaniowa i zabytki

Ulga odsetkowa nie jest nową ulgą dla osób z obecnym kredytem. Dotyczy wyłącznie podatników, którzy nabyli prawo do odliczenia w związku z kredytem mieszkaniowym zaciągniętym w latach 2002–2006. Możliwość korzystania z tego rozwiązania jest ograniczona prawami nabytymi i co do zasady wygasa z końcem 2027 roku. Do rozliczenia potrzebne są dokumenty z banku potwierdzające faktycznie zapłacone odsetki.

Ulga mieszkaniowa działa w innym mechanizmie. Jeżeli sprzedasz nieruchomość przed upływem ustawowego terminu i przeznaczysz przychód na własne cele mieszkaniowe, wydatki na budowę lub remont mogą wpływać na zwolnienie dochodu ze sprzedaży. Nie jest to jednak odliczenie kosztów budowy od dochodu z pracy. Rozliczenie odbywa się w związku z zeznaniem PIT-39 i wymaga wykazania sprzedaży oraz wydatków mieszkaniowych.

Ulga na zabytki dotyczy nieruchomości spełniających warunki określone w przepisach. Przy pracach konserwatorskich, restauratorskich lub robotach budowlanych potrzebne są między innymi wpis do rejestru zabytków, pozwolenie konserwatora i dokument potwierdzający wykonanie prac. Nie obejmuje zwykłego remontu nowego domu.

Jak rozliczyć ulgę w PIT?

Jeżeli spełniasz warunki konkretnej ulgi, postępuj w następującej kolejności:

  1. Ustal, czy budynek, rodzaj wydatku i sposób finansowania spełniają warunki wybranej ulgi.
  2. Zbierz faktury imienne oraz inne dokumenty, na przykład zaświadczenie z banku przy uldze odsetkowej.
  3. Wpisz odliczenie do właściwego zeznania, takiego jak PIT-36, PIT-37 albo PIT-28.
  4. Dołącz właściwy załącznik, najczęściej PIT/O, a przy dawnych ulgach mieszkaniowych PIT/D.
  5. Pomniejsz kwotę odliczenia o wydatki sfinansowane dotacją, zwrotem lub rozliczone wcześniej.

Faktur nie trzeba zwykle dołączać do deklaracji, ale należy je przechowywać przez okres przedawnienia zobowiązania podatkowego, co w praktyce oznacza co najmniej pięć lat, licząc od końca roku, w którym złożono zeznanie. Przy uldze termomodernizacyjnej podstawowym załącznikiem jest PIT/O, a nie PIT/D.

Na co uważać?

Najczęstszy błąd polega na wpisaniu kosztów budowy nowego domu do ulgi termomodernizacyjnej. Pompa ciepła, fotowoltaika czy ocieplenie zamontowane w trakcie wznoszenia budynku nie stają się przez to automatycznie wydatkami termomodernizacyjnymi.

Nie rozliczaj także faktur wystawionych na inną osobę, kosztów pokrytych dotacją ani tego samego wydatku w dwóch ulgach. Przed złożeniem deklaracji sprawdź aktualny wykaz wydatków i warunki obowiązujące w danym roku podatkowym. W razie nietypowej sytuacji, zwłaszcza przy uldze mieszkaniowej lub zabytkach, bezpieczniej skonsultować dokumenty z doradcą podatkowym.

Przy budowie nowego domu nie ma więc prostego zwrotu PIT za materiały i robociznę. Najczęściej realną ulgą staje się dopiero termomodernizacja istniejącego budynku, natomiast pozostałe rozwiązania wymagają praw nabytych, sprzedaży wcześniejszej nieruchomości albo szczególnego statusu domu.


Przepisy podatkowe mogą się zmieniać, a zastosowanie ulgi zależy od indywidualnego stanu faktycznego. Przed złożeniem zeznania sprawdź aktualne informacje Ministerstwa Finansów lub skonsultuj rozliczenie z doradcą podatkowym.