Beton komórkowy, nazywany też gazobetonem, to lekki materiał budowlany o porowatej strukturze. Miliony zamkniętych porów powietrznych zmniejszają jego masę i poprawiają izolacyjność cieplną. W odmianie autoklawizowanej powstaje z piasku, cementu, wapna, gipsu i wody, a końcowe parametry uzyskuje podczas obróbki w autoklawie.
Czym jest beton komórkowy?
Beton komórkowy to beton lekki, w którego strukturze znajdują się równomiernie rozproszone, zamknięte pory. Można porównać jego wygląd do frezowanego pumeksu. Powietrze uwięzione w mikroporach ogranicza przewodzenie ciepła, dlatego materiał dobrze sprawdza się przy wznoszeniu przegród zewnętrznych.
Gazobeton i beton komórkowy oznaczają ten sam materiał. Pierwsza nazwa ma charakter potoczny i nawiązuje do sposobu uzyskiwania porów, druga jest częściej używana w dokumentacji technicznej i literaturze budowlanej. Nie należy jednak utożsamiać obu określeń z pianobetonem. Pianobeton powstaje w innej technologii, zwykle przez wprowadzenie piany do mieszanki, i nie przechodzi autoklawizacji właściwej dla autoklawizowanego betonu komórkowego.
Jak powstaje beton komórkowy?
Autoklawizowany beton komórkowy, oznaczany skrótem ABK, powstaje z mineralnych surowców pełniących funkcję spoiwa i wypełniacza. Podstawę mieszanki stanowią piasek kwarcowy, cement, wapno, gips oraz woda. Za utworzenie porowatej struktury odpowiada niewielki dodatek proszku lub pasty aluminiowej.
Produkcję można przedstawić w kilku etapach:
- Przygotowanie mieszanki – piasek, cement, wapno, gips i wodę miesza się w ustalonych proporcjach.
- Tworzenie porów – aluminium reaguje w środowisku zasadowym z wodorotlenkiem wapnia, powodując powstawanie pęcherzyków gazu w masie.
- Wstępne dojrzewanie – spulchniona masa tężeje i jest cięta na bloczki lub inne elementy o zaplanowanych wymiarach.
- Autoklawizacja – elementy utwardza się w autoklawie, czyli w warunkach podwyższonej temperatury, ciśnienia i działania nasyconej pary wodnej.
Autoklawizacja stabilizuje strukturę materiału i nadaje mu wymagane parametry mechaniczne. To właśnie ten etap odróżnia autoklawizowany beton komórkowy od wielu innych lekkich betonów. Pianobeton jest zwykle przygotowywany jako mieszanka płynna lub plastyczna i dostarczany bezpośrednio na budowę, na przykład do wykonywania warstw izolacyjno-wyrównujących.
Jakie właściwości ma beton komórkowy?
Parametry betonu komórkowego zależą między innymi od jego gęstości i przeznaczenia. W materiałach stosowanych do murowania spotyka się odmiany o gęstości objętościowej mniej więcej od 300 do 700 kg/m3. Lżejsze elementy zwykle lepiej izolują cieplnie, ale mają mniejszą wytrzymałość na ściskanie. Dlatego bloczek do ściany nośnej dobiera się na podstawie projektu, wymaganej klasy wytrzymałości i warunków pracy przegrody.
Najważniejsze cechy materiału przedstawia tabela:
| Cecha | Znaczenie w budowie | Wpływ na użytkowanie |
|---|---|---|
| Niska masa własna | Łatwiejszy transport i przenoszenie elementów | Mniejsze obciążenie konstrukcji oraz szybsza praca |
| Izolacyjność cieplna | Porowata struktura ogranicza przepływ ciepła | Łatwiej uzyskać ciepłą przegrodę i ograniczyć straty energii |
| Łatwa obróbka | Bloczki można docinać piłą ręczną i wykonywać w nich bruzdy | Prostsze dopasowanie elementów do projektu |
| Odporność ogniowa | Materiał mineralny nie podtrzymuje spalania | Wspiera bezpieczeństwo pożarowe przegrody |
| Izolacyjność akustyczna | Ściana ogranicza przenikanie części dźwięków powietrznych | Może poprawiać komfort wewnątrz budynku |
Niska masa nie oznacza braku zastosowań konstrukcyjnych. O wytrzymałości decyduje konkretna odmiana bloczków, dlatego nie każdy lekki element nadaje się do tej samej ściany. W przypadku przegród nośnych znaczenie mają także obciążenia, wysokość budynku, grubość muru i rozwiązania przyjęte w projekcie.
Jedną z przyczyn popularności materiału jest również łatwość obróbki. Beton komórkowy można stosunkowo łatwo ciąć, wiercić i dopasowywać do narożników, otworów oraz instalacji. Regularne wymiary bloczków usprawniają murowanie, a w systemach z profilowanymi krawędziami mogą ograniczać liczbę spoin pionowych. Nie eliminuje to potrzeby starannego wykonania warstw i przestrzegania zaleceń producenta.
Gdzie stosuje się beton komórkowy?
Zakres zastosowania zależy od gęstości, klasy wytrzymałości, wymiarów elementu oraz projektu budynku. Najczęściej wykorzystuje się go do wykonania:
- Ścian nośnych i konstrukcyjnych.
- Ścian działowych wewnątrz budynków.
- Ścian zewnętrznych i warstwowych.
- Nadproży, kształtek oraz innych elementów uzupełniających systemu murowego.
Wybór bloczków do ściany działowej lub nośnej nie powinien opierać się wyłącznie na ich grubości. Trzeba uwzględnić także izolacyjność cieplną i akustyczną, wytrzymałość, sposób łączenia oraz wymagania dokumentacji technicznej.
Beton komórkowy łączy niewielką masę, dobrą izolacyjność cieplną, odporność ogniową i łatwą obróbkę. Dzięki temu pozostaje uniwersalnym materiałem do murowania ścian, choć jego konkretną odmianę zawsze należy dopasować do funkcji przegrody i założeń projektu.
